Een klein verschil, met grote impact. Het verzetten van de klok, van wintertijd naar zomertijd of andersom, lijkt iets kleins. Maar voor mensen met geheugenproblemen, zoals dementie, kan het een grote verandering zijn. Hun hersenen hebben meer moeite met veranderingen in ritme en oriëntatie. Een uur verschil kan al genoeg zijn om de dag uit balans te brengen. In deze blog leggen we uit waarom het zo’n effect heeft, wat kan helpen én hoe regelmaat houvast geeft.
Klok verzetten en dementie: Waarom het zo’n effect heeft
Mensen met dementie zijn vaak al kwetsbaar in hun biologisch ritme. De klokverandering kan dit versterken.
Je ziet dat bijvoorbeeld terug in:
• slechter slapen
• overdag meer behoefte aan rust
• ’s nachts onrust of dwalen
• eerder of juist later naar bed willen
• op andere tijden wakker worden
Ook het tijdsbesef is vaak al verminderd. Een plotselinge verandering kan zorgen voor extra verwarring en desoriëntatie.
Bij sommige mensen ontstaat aan het einde van de dag meer onrust, ook wel ‘sundowning’ genoemd. Door het verzetten van de klok kan die onrust eerder of juist later op de dag optreden.
Daarnaast verschuiven vaste momenten, zoals eten, medicatie en slapen. Dat kan weerstand oproepen of zorgen voor onrust tijdens zorgmomenten.
Wat kan helpen
Gelukkig zijn er manieren om de overgang zachter te maken.
- Houd vaste routines aan
Blijf zoveel mogelijk dezelfde tijden aanhouden. Drink je normaal om 20.00 uur thee? Blijf dat dan ook doen na het verzetten van de klok. - Gebruik daglicht
Daglicht helpt het lichaam om zich aan te passen aan een nieuw ritme. Ga dus vooral naar buiten wanneer dat kan. - Blijf rustig en duidelijk
Duidelijkheid en rust geven houvast. Probeer ook mee te bewegen waar dat kan.
Wil iemand die normaal om 20.00 uur naar bed gaat ineens om 19.00 uur naar bed? Kijk of je dit stap voor stap kunt verschuiven, bijvoorbeeld naar 19.15 of 19.30. Zo verloopt de overgang geleidelijker.
Regelmaat geeft houvast
Voor mensen met dementie is het verzetten van de klok geen kleine verandering. Het kan de structuur van de dag behoorlijk ontregelen. Met aandacht, voorbereiding en het vasthouden aan ritme kun je die impact gelukkig beperken. Want juist in een veranderende wereld geeft één ding rust: regelmaat.
