Het is een gewone ochtend in de huiskamer van Huize de Graef. Een Indische mevrouw die hier al een tijdje woont, zit rustig aan tafel. Haar wereld is kleiner geworden. Ze praat weinig en is vaak wat naar binnen gericht. Collega Wendy, die zelf ook een Indische achtergrond heeft, krijgt een idee. Ze pakt haar telefoon, zoekt een paar liedjes op en zet ze aan.
In de huiskamer klinkt zacht een melodie van vroeger. Het is een oud Indisch liedje. Zodra de eerste tonen klinken, gebeurt er iets speciaals. De bewoonster begint zacht mee te neuriën. Dan zingt ze, regel na regel. De tekst zit er nog. De klanken komen vanzelf, alsof ze nooit zijn weggeweest.
Muziek bereikt wat woorden niet meer kunnen
Herinneringen zitten niet alleen in wat we ons bewust herinneren. Ze leven in geuren, smaken en melodieën die je als kind leerde. Voor mensen met dementie zijn het vaak juist die vroege herinneringen die het langst bewaard blijven. Een vertrouwd liedje kan iemand bereiken op een plek waar woorden niet meer komen. Zo’n moment laat zich niet plannen. Dat ontstaat uit echte aandacht en uit nieuwsgierigheid voor wie iemand is, waar hij of zij vandaan komt en wat vroeger betekenis had.
Wat leefplezier werkelijk betekent
Leefplezier zit zelden in het grote. Het verhaal van Wendy laat zien wat er mogelijk is als je de mens achter de zorgvraag kent. Wat het met iemand doet als je de tijd neemt om diegene te leren kennen.
Leefplezier betekent ook dat bewoners zoveel mogelijk hun eigen ritme en voorkeuren behouden. Dat zij zelf bepalen hoe de dag eruitziet. Soms is dat een wandeling door het bos. Soms een kop koffie op het juiste moment. En soms zijn het de liedjes van vroeger, opgezocht door iemand die begrijpt wat ze betekenen.
Kleine momenten, grote betekenis
Voor familieleden kan het pijnlijk zijn om te zien hoe een ouder of partner verandert. Iemand die ooit zo levendig was, lijkt stiller te worden. Soms is het zoeken naar wie diegene nog is. Het zit in kleine, persoonlijke momenten. In gezien worden. In iets terugvinden van wie je altijd bent geweest.
Bij Huize de Graef, in het voormalige klooster aan de rand van het bos in Rosmalen, nemen we de kleine momenten serieus. De mensen die hier wonen, hebben een leven achter zich vol verhalen, voorkeuren en gewoonten. Die verdwijnen niet als iemand meer zorg nodig heeft. Ze verdienen het om gezien te worden.
Dat vraagt om zorgprofessionals die verder kijken dan hun taken. Om medewerkers die vragen stellen, die luisteren en onthouden. Ze kennen de hobby’s, de gevoeligheden en de kleine trekjes van bewoners. Ze weten wie graag buiten zit en wie liever bij de haard leest.
Een gewone ochtend, een bijzonder moment
Niet elke dag gebeurt er iets bijzonders. Maar de kans dat het bijzondere ontstaat, wordt groter als je oog hebt voor wat iemand nodig heeft. Ook als diegene dat zelf niet meer onder woorden kan brengen. Dit is waarom wij in de ouderenzorg werken. Niet voor de grote mijlpalen, maar voor dagen zoals deze. Wanneer je ziet dat je iemand hebt bereikt. Dat je even iets hebt teruggegeven wat de tijd heeft weggenomen.